Rekomendacja działania:

Przy okazji poradziłem mu, żeby porobił ze 100 zrzutów ekranu kompletnych wejść i je przeanalizował (żeby zobaczyć, co rynek może zrobić i przygotować strategie działania na każda ewentualność) a następnie by te strategie zarzadzania poćwiczył na demo lub symulatorze.

Dobry system i dobry trading plan są jak dwie szyny kolejowe, po których może jechać pociąg z dużym obciążeniem. Jeśli tych szyn nie ma albo są one słabe to wynik będzie kiepski.

Dobry, dobrze przećwiczony system plus trading plan jest podstawą, do której dodając dyscyplinę i ogólniej siłę wewnętrzną osiągniesz sukces.

Brak dyscypliny życiowej, odejście od ćwiczeń.

Nie ma dwóch „dyscyplin” – życiowej i tradingowej, ale jest jedna i jest nią umiejętność zastosowania siły woli.

Trader może mieć kłopoty z dyscypliną, jeśli jest w ogóle życiowo słabo zdyscyplinowany.

Dzięki odpowiednim ćwiczeniom poziom dyscypliny zacznie się powoli podnosić. Jednak, gdy przerwiesz – po pewnym czasie zacznie powoli opadać. Poziom dyscypliny opada, gdy przez dłuższy czas leniuchujemy np. w czasie wyjazdów wakacyjnych. Oczywiście wakacyjne lenistwo nie jest niczym złym, czasem jest to błogosławieństwo 🙂 Jednak warto też narzucić sobie jakieś minimalne zadania – typu przepłynięcie codziennie x metrów, poranny jogging, pompki, brzuszki etc. To pozwoli na utrzymanie odpowiedniego poziomu siły woli. Po powrocie z wakacji trzeba poświęcić chwilę by znów „wejść w tryby” i jest to też naturalne.

Doświadczeni traderzy w takiej sytuacji stosują np. zmniejszenie swojej normalnej stawki o połowę przez kilka pierwszych transakcji.

Złe samopoczucie, choroba

Podobnie jak lenistwo i wakacje może działać choroba, przeziębienie albo złe samopoczucie (np. kac). Stan ciała ma duży wpływ na stan umysłu, gdy np. mamy wysoką temperaturę zazwyczaj nie myślimy trzeźwo. Dotyczy to też stosowania siły woli, a więc i dyscypliny.

Rekomendacja

Unikamy sytuacji, gdy mamy usiąść do rynku a nie jesteśmy w formie. Można w przenośni powiedzieć, że płaci rynek, system oraz… nasz stan umysłu, więc unikamy sytuacji, gdy mamy z nim jakiś problem.

Overtrading

Overtrading występuje w dwóch głównych postaciach:

– tradingu zbyt wysoką stawką,

– wykonaniem zbyt wielu pozycji podczas pojedynczej sesji.

Pierwsza postać daje rozchwianie emocjonalne (samo wejście zbyt wysoką pozycją już jest naruszeniem dyscypliny) druga wywołuje zmęczenie a za nim utratę koncentracji.

Rekomendacja

Rekomendacja może być tylko jedna – unikamy takich sytuacji a samo ich wystąpienie traktujemy jako poważne ostrzeżenie i powód natychmiastowego odejścia od rynku, bo coś z nami jest nie w porządku.

Zmęczenie

Zmęczenie wcześniejsze np. pracą albo zmęczenie siedzeniem przez wiele godzin w oczekiwaniu na sygnał. Często nie ma to sensu, bo powiedzmy jeden przepuściliśmy a następny może być za godzinę lub dwie.

Rekomendacja

Nastaw budzik na 30 minut, nie więcej i połóż się, najlepiej do łóżka. Czasem jest tak, że wstaję po 12-15 minutach, mózg jest spokojny i wypoczęty, jakbym zaczynał dzień od nowa. Wypróbuj przy najbliższej okazji.

UWAGA: nie więcej jak 30 minut, bo jak się roześpimy to gorzej się czujemy i koncentracja jest gorsza.

Druga sprawa – skorzystaj z profesjonalnych rozwiązań i zastąp jasne ekrany ciemnymi z ciemnym tłem. Mniej rażą oczy i wolniej się zmęczysz.

Ćwiczenie ogniskowej oczu. Co godzinę poćwicz oczy – spójrz przez okno na jakiś daleki punkt na horyzoncie, potem przenieś wzrok na framugę okna, zrób tak 3-4 razy. Ćwiczenie przeciwdziała skumulowanemu zmęczeniu oczu z powodu stałego skupienia w bliskiej odległości.

Regularne przerwy. Podczas siedzenia przed platformą co godzinę rób sobie przerwy po około 10 minut. Nie siedź jednorazowo dłużej niż 3 godziny, większość ludzi po 3 godzinach ma kłopoty ze skupieniem uwagi. Jeśli chcesz posiedzieć więcej – zrób dwie sesje z dłuższą przerwą – ale wykorzystaj ją idąc na spacer, obiad.

W trakcie przerwy zmień typ bodźców – czyli odpada włączanie gry komputerowej albo oglądanie filmu, tak nie odpoczniesz. Przewietrz się, mózg potrzebuje tlenu. Zamiana platformy tradingowej na grę lub film i dalsze siedzenie przed komputerem to zły pomysł, najlepiej przewietrz się. Brak tlenu sprawia, że męczymy się szybciej, stąd konieczność wietrzenia pomieszczenia. „Papieros w przerwie” to pomyłka.

Wymuś obieg powietrza w zamkniętym pomieszczeniu. Dobrym rozwiązaniem jest niewielki wentylator wymuszający obieg powietrza w pomieszczeniu. Daje ruch powietrza, czyli oddycha nam się łatwiej i wolniej się męczymy. Można stosować przez cały rok, także zimą.

Utrata wiary w system

Utrata dyscypliny może być wywołana utratą wiary we własny system. Stąd tyle razy mówię o wszechstronnym przetestowaniu i wyczerpującej nauce systemu. Chodzi o to, aby mieć pewność systemu, siebie, swojego rozumienia rynku. Ta pewność przychodzi dzięki kompetencji – wszechstronnemu poznaniu i przećwiczeniu systemu.

Tu po raz kolejny chcę zwrócić uwagę na prostotę – im bardziej skomplikowany samochód masz tym trudniej będzie Ci go opanować. Niech więc będzie jak najprostszy.

Różnorodność perspektyw

Trading to złożone przedsięwzięcie, a różni traderzy mogą mieć różne perspektywy, strategie i podejścia do radzenia sobie z psychologicznymi wyzwaniami. Uczenie się z różnych źródeł pozwoli Ci uzyskać ekspozycję na różne punkty widzenia i powiększy możliwość dostosowania się do różnych warunków rynkowych.

Każdy trader posiada własny, unikalny zestaw uprzedzeń, przekonań i perspektyw (często podświadomych!). To może zabarwić interpretację zasad i ograniczyć skuteczność narzędzi.

Niepełne zrozumienie, brak wiedzy

Psychologia tradingu jest zwieloaspektową dyscypliną, obejmuje szeroki zakres koncepcji, technik i podejść. Perspektywa pojedynczego tradera (obojętnie jak bardzo jest szanowana) zapewnia jedynie częściowy obraz całości. A to może skutkować niepełnym zrozumieniem psychologii, utrudniając Ci rozwój skutecznego sposobu myślenia o tradingu. Bycie traderem (nawet z wynikami) nie sprawia, że jest się specem od psychologii. To zupełnie osobna działka.

Różnice indywidualne

Traderzy mają różne osobowości, tolerancję na ryzyko i profile psychologiczne. To, co działa dla jednego tradera, niekoniecznie musi działać dla innego. Poznając szerokie doświadczenia psychologii tradingu, możesz zidentyfikować podejścia, które rezonują z Twoim stylem i preferencjami. Poleganie na jednym źródle może nie zaspokoić Twoich indywidualnych potrzeb, potencjalnie prowadząc Cię do frustracji i braku postępów.

Zmiana dynamiki rynku

Rynki finansowe są dynamiczne i podlegają ciągłym zmianom. Uczenie się od jednego tradera może zapewnić wgląd w jego doświadczenia i strategie, ale może nie przygotować Cię na ewoluujący charakter rynków.

Ewolucja psychologii tradingu

Psychologia tradingu stale się rozwija. Uczenie się z jednego źródła może dostarczać wiedzy opartej na określonym czasie i kontekście, pomijając nowsze rzeczy. Trzeba w tym siedzieć, aby być na bierząco. Trader zwykle jest zajęty… tradingiem.

Żebyśmy się dobrze zrozumieli, nie chodzi o to, żebyś przestał kontaktować się z innymi traderami. Nie! Można w ten sposób wymienić się fajnymi spostrzeżeniami o rynku i doświadczeniem. Chodzi o to, żebyś pamiętaj przy tym, że ograniczanie się tylko do jednego źródła może być szkodliwe dla Twojego rozwoju, jako tradera.

Jak to się robi w najlepszych funduszach na świecie?

Buduje się działy typu trading performacne, gdzie zatrudnia się specjalistów m.in. od psychologii tradingu. Zwykle są to osoby z wiedzą psychologiczną i/lub psychiatryczną. Tylko czasem są oni również traderami.

Dlaczego tak?

Bo takie osoby mają wszechstronną wiedzę o problemach psychologicznych, potrzebach tradingowych i możliwych rozwiązaniach. Są w stanie zanalizować i zrozumieć sytuację, i dobrać możliwe najlepsze narzędzia do poradzenia sobie. Z ogromnej puli, jaką mają.