Category: Książki i Szkolenia

Najlepsze praktyki w tradingu: zmniejsz poziom stresu dzięki check liście

Czym są emocje w tradingu?

Możemy mieć naprawdę dobry plan, ale kiedy wykonujemy go pod wpływem dużego stresu, wszystko zaczyna się sypać. Mike Tyson podsumowuje to krótko w dzisiejszym cytacie tygodnia:

“Każdy ma plan, dopóki nie dostanie mocno w twarz.”
– Mike Tyson

Nie jesteśmy w stanie trzymać się planu, bo pod wpływem stresu nasz mózg zaczyna pracować inaczej. Stres odziedziczyliśmy po naszych przodkach – w sytuacji zagrożenia mieli niewiele wyborów, bardzo prostych wyborów i żaden z nich nie obejmował złożonych procesów intelektualnych. Były to opcje “fight, flight or freeze”. W tradingu nie mamy wyboru – musimy nauczyć się działać w stresie, szczególnie w pierwszych miesiącach gry. Dlatego sięgnijmy po takie rozwiązania, które działają właśnie przy konieczności działania w bardzo dużym stresie. Jak już zapewne wiecie w stresie, a szczególnie w dużym stresie (a do tego Was przygotowuję) umysł pracuje inaczej, kojarzy wolniej, bo zmniejszają się możliwości intelektualne. W silnym stresie umysł pracuje najlepiej, gdy ma jasną instrukcję “krok po kroku”. W silnym stresie, pod presją, nie wyobrażaj sobie, że będziesz myślał jasno. Wtedy najlepszym rozwiązaniem dla rozsądnego działania jest “cheat sheet”.

Check lista to instrukcja co robić krok po kroku

Cheat sheet pozwala zachować właściwą ścieżkę i uniknąć błędów.

  • O wiele łatwiej zapamiętasz, co powinieneś zrobić, jeśli informacje będą podane w formie prostych poleceń i każde z nich będzie umieszczone jedno pod drugim.
  • Cheat sheet powinieneś używać co najmniej przez rok. Nie ma znaczenia, że już “wszystko wiesz”. Chodzi o to, żeby w każdej chwili zajrzeć do notatek, jeśli pojawią się jakieś wątpliwości.

Check lista powinieneś używać co najmniej przez rok. Nie ma znaczenia, że już “wszystko wiesz”. Chodzi o to, by w każdej chwili zajrzeć do notatek, jeśli pojawią się jakieś wątpliwości.
Praca według zasad uspokaja, a proces podejmowania decyzji jest lepszy.

Z tego powodu podczas słynnego awaryjnego lądowania w Warszawie, gdzie gigantyczny Boeing “siedział” bez podwozia jeden z członków załogi czytał odpowiednią procedurę, a inni wykonywali ją punkt po punkcie.

Od prawidłowego wykonania procedury lądowania zależało życie wszystkich pasażerów i członków załogi – dlatego nie polegali oni na pamięci, która w sytuacji stresowej bywa zawodna. Cała załoga skupiła się na prawidłowym wykonaniu instrukcji do lądowania bez podwozia przewidzianego dla tego modelu samolotu.

W każdym samolocie znajduje się zestaw instrukcji postępowania w każdej możliwej sytuacji. Gdy dzieje się coś nietypowego – załoga zagląda do instrukcji i zaczyna wdrażać odpowiednie wskazówki krok po kroku.

Ta wiedza przybliży Cię do sukcesu rynkowego.

Przygotuj kompletny cheat sheet dla każdego typu setupu, jeśli jeszcze go nie masz. Jeśli masz kilka rodzajów setupów – dla każdego z nich powinna być instrukcja na osobnym arkuszu. Jest to podstawowy dokument, z którego należy korzystać będąc na rynku.

Jeśli Twój system przewiduje dwie części: analizę wstępną i realizację zlecenia, po jednej stronie zapisz analizę przed złożeniem zlecenia, a po drugiej – instrukcję realizacji transakcji.

W którym momencie wejść na rynek?

Jakie warunki muszą wystąpić na rynku, aby wejść idealnie? Zwróć na nie uwagę.

  • Jak zarządzasz zleceniem?
  • Jeśli rynek to zrobi – robię to.
  • Jeśli rynek zrobi x – robię to.
  • Jeśli rynek zrobi y – zamykam zlecenie z ręki.
  • Jakie scenariusze mogą się zdarzyć? Bądź przygotowany na wszystko.
  • Gdzie jest wyjście?

Jakie scenariusze mogą się zdarzyć? Bądź przygotowany na wszystko. Bardzo ważne jest przygotowanie i późniejsze dopracowanie cheat sheet. W trakcie jego tworzenia i późniejszego doskonalenia pojawi się wiele pytań. Wtedy będziesz miał czas na znalezienie odpowiedzi.

“Ale nie wiem co zrobić, gdy na rynku dzieje się coś takiego …”

Czy myślisz, że dowiesz się, kiedy będziesz na rynku?

Pod presją będziesz podejmował gorsze decyzje i jedyne co Ci pozostanie to albo “mieć nadzieję” albo “modlić się” – a te dwa toksyczne stany prowadzą do strat.

Będziesz podejmował gorsze decyzje pod presją i jedyne co Ci pozostanie to albo “mieć nadzieję” albo “modlić się” – a te dwa toksyczne stany prowadzą do strat.

Miejsce na modlitwę jest w kościele, na żywym rynku jest już za późno 😉 Jeśli podczas handlu pojawi się jedna z nich – rozważ wyjście z rynku, nie jesteś jeszcze dobrze przygotowany.

Jak zablokować “emocjonalne osłupienie” w tradingu?

Zdarza się, że traderzy utknęli w obliczu jakiegoś wydarzenia na rynku. Ja tak miałem, co doprowadziło do utraty pierwszego depozytu. Po wielu latach pamiętam jak to było dzisiaj: Wyznaczyłem linię trendu na GBP/JPY i ustawiłem zlecenie tego, co wydawało mi się, że jest tuż nad nią. To był niedzielny wieczór – za chwilę rynek miał się otworzyć. To stało się w jednej chwili. Przez godzinę obserwowałem jak powoli, ale systematycznie przesuwa się w kierunku mojej linii trendu, następnie dotyka jej….

Nagle, ku mojemu zaskoczeniu zobaczyłem, że moje zlecenie zostało aktywowane ! To nie było tak jak powinno być! Miało się uruchomić dopiero po przełamaniu linii – a na wykresie dotknęło jej idealnie!

Pojawiły się emocje, stres i … utknąłem. Po prostu nie wiedziałam, co robić. Bezradnie patrzyłem jak w ciągu kilku minut rynek spada w dół. Nad moją głową latały dziesiątki myśli. Nie byłem w stanie wykonać nawet najmniejszego ruchu. Zamarłem z emocji jak zwierzę oślepione w nocy na autostradzie przez reflektor samochodu.

To były moje początki, absolutne początki. Wiedziałem, że istnieje coś takiego jak SL, ale nie trzeba było się nad tym zastanawiać, w końcu byłem tu po to, żeby zarabiać pieniądze i ich nie tracić, a “rynek zawsze się kręci!”. Tym razem tak się nie stało i miałem pierwszy margin call. Byłem zaskoczony, a następnie załamany.

Kolega, w podobnej sytuacji, patrzył jak w ciągu 9 minut z jego konta wyparowuje sześć tysięcy dolarów, wcześniej potroił konto (jak ja na początku), stwierdził, że nie jest w stanie nic zrobić.

Jak sobie radzić w takiej sytuacji, kiedy nagle zostajemy zaskoczeni i “utknęliśmy”?

3F Reakcja: walka, ucieczka lub zamrożenie w tradingu

3F Reakcja: walka, ucieczka lub zamrożenie w tradingu. W sytuacjach bardzo silnego stresu mamy 3 rodzaje naturalnej reakcji organizmu. Nazwijmy je “3F”.

3F to: fight, flight lub freeze.

Są to reakcje właściwe dla wszystkich żywych istot. Dwie pierwsze są dobrze znane: istoty żywe w obliczu zagrożeń (np. agresora) uciekają, podejmują walkę lub zamarzają. Jest to mechanizm przetrwania, głęboko zakodowany w genach.

Jednak w sytuacjach rynkowych, jak pokazują powyższe historie – jest to raczej reakcja niekorzystna. Radzenie sobie z tym w takiej sytuacji składa się z dwóch elementów:

Zapobieganie “zamrożeniu”. Po pierwsze, przygotuj się psychicznie na to, co może pójść nie tak. Przygotuj się na to, że zlecenie może aktywować się inaczej niż chcesz (tu wspomnę, że tak szybko wszedłem na live, że często myliłem shorty z longami), nie jest miejscem, w którym chcesz.

Może wysiąść prąd (oczywiście sensowne jest posiadanie zasilacza awaryjnego tzw. UPS). Może nastąpić nagły ogromny ruch z powodu wiadomości (też miałem taki przypadek, wszedłem bez sprawdzenia wiadomości w kalendarzu…), itp.

Znając kilka możliwości “co może pójść nie tak”, jesteś w innej sytuacji, szanse, że stanie się coś zaskakującego i “utkniesz” gwałtownie maleją.

Oczekuj niespodziewanego. A kiedy się zdarzy dokonaj szybkiej oceny sytuacji i bądź gotowy do podjęcia natychmiastowego działania.

Jeśli już myślisz o tym, co byś zrobił w takiej sytuacji, masz dużą szansę, że zadziała to prawidłowo. I nie okaże się, że jesteś nieprzygotowany. A sytuacja nie znajdzie Cię z opuszczonymi spodniami.

Zatrzymaj reakcję. Jeśli widzisz kogoś w takiej sytuacji, krzyknij głośno, lub jeśli stoisz blisko – popchnij go, to zwykle wystarczy. W stosunku do siebie stosuj to samo: krzycz głośno, używaj “uniwersalnych słów”, wstań gwałtownie od komputera. Każda głośna i szybka czynność przełamie stan “utknięcia” i odblokuje Twój umysł. Dobrze działa głośne klaskanie w dłonie.

Wyciągnij z tego jeszcze więcej!

Jest to mały fragment zaczerpnięty z jednej z lekcji kompleksowego szkolenia dla traderów “Top Investor“.

  • Dowiesz się co składa się na udany trading w kontekście kluczowych czynników: system, dyscyplina, podejmowanie decyzji.
  • Dowiesz się jak myślą i podejmują decyzje tradingowe Best Traderzy, Market Masterzy, International Champion, World Trade Masters.
  • Poznasz techniki i metody pracy ze swoją psychiką, budowania pewności siebie i profesjonalizmu jako tradera.
  • Kurs pomoże Ci skupić się na najlepszych płacących setupach.
  • Podczas kursu możesz rozwinąć samodyscyplinę i wgląd w siebie, które są niezbędne do długoterminowej zyskowności.
  • Poznasz kilka sprawdzonych ćwiczeń pozwalających na kontrolowanie swoich emocji i poziomu stresu.
  • Jeśli kiedykolwiek pod wpływem emocji lub stresu podjąłeś nie do końca przemyślaną decyzję, to wyobraź sobie, że po tym kursie osiągniesz niezrównany poziom samokontroli w najtrudniejszych sytuacjach tradingowych i życiowych.

Jaki system tradingowy jest dla Ciebie najlepszy?

Wyobraź sobie, że masz łatwy do zrozumienia i użycia system. Spędzasz na rynku nie więcej niż połowę miesiąca, a w tym czasie zarabiasz wystarczająco dużo, aby nie tylko pokryć swoje miesięczne wydatki, ale także będziesz mógł przeznaczyć więcej kapitału na kolejne transakcje i na powiększanie pozycji. Na trading poświęcasz do 2 tygodni w miesiącu. Resztę czasu możesz wykorzystać na co tylko chcesz np. na relaks, odwiedzanie rodziny i przyjaciół, to co Cię interesuje…

Większość początkujących traderów, których spotkałem, chce nauczyć się systemu, który pozwoli im jak najszybciej zarabiać pieniądze. Najlepiej bardzo szybko i bardzo dużo. ALE zamiast osiągnąć swój cel, stają się dostarczycielami kapitału na rynek. Wynika to właśnie z takiego podejścia.

Chcę, abyś uświadomił sobie, że istnieje cała branża: książki, dostawcy systemów, analitycy, media – która wie jak zwabić nowicjusza na rynek i wyciągnąć od niego pieniądze. Aby to zrobić, używają prostych sztuczek – celują w Twoją chciwość: “możesz zarobić dużo pieniędzy, bardzo szybko, oto przepis, oto magiczny wskaźnik, fantastyczny system, który uczyni Cię bogatym bardzo szybko, Święty Graal”… i tak dalej.

Więcej na ten temat powiem następnym razem. Teraz chcę, abyś uświadomił sobie, że początkujący traderzy są wabieni w pułapkę przez to, że ktoś wykorzystał sposób, w jaki ich umysł wyznacza cele, aby nimi manipulować.

Dzisiaj wykorzystamy podobny mechanizm umysłu, ale w zupełnie innym celu.

Rozpoczęliśmy tę lekcję od opisania idealnej sytuacji. Może Cię to zaskoczy, ale jest to właściwe i “jedyne właściwe” podejście! Dla mnie jest to punkt wyjścia do wyjaśnienia Ci, jakiego systemu potrzebujesz. Jest to bardzo ważne – przez to staniesz się bardzo odporny na prymitywne manipulacje.

Rozłóżmy to na czynniki pierwsze:

  • Pracujesz dwa tygodnie w miesiącu, co daje Ci 10 dni handlowych, resztę przeznaczasz na inne aktywacje.
  • Twoje całkowite koszty miesięczne to… (X)
  • Załóżmy, że chcesz “zarabiać na życie” czyli pokryć miesięczne koszty, ale także zaoszczędzić trochę pieniędzy i zwiększyć swój kapitał handlowy (X).
  • Zatem, poprzez proste obliczenia dowiadujemy się, że powinieneś co miesiąc zyskiwać na rynku (W): W = X + Y
  • Zastanów się teraz, ile dla Ciebie wynosi “X” i “Y”? To będzie temat dzisiejszego zadania na koniec lekcji.

Kwota pieniędzy oznaczona jako ‘W’ będzie naszym punktem odniesienia: potrzebujesz systemu, który da Ci dokładnie
‘W’ lub więcej miesięcznie. Potrzebujesz systemu, który pozwoli Ci to zrobić w ciągu 10 dni handlowych lub mniej (tak jak planowaliśmy).

Kontynuujmy:

10 dni handlowych można zrobić 20-30 transakcji (na max). 3 transakcje dziennie to naprawdę dużo! Ważne, żeby były dobre, dobrze przygotowane – wtedy mają szansę przynieść Ci oczekiwany rezultat. Niezależnie od systemu, prawdopodobnie/średnio 10-12 z nich będzie zyskownych, reszta będzie stratna lub dojdzie do progu rentowności lub blisko niego.

Większość traderów po dokonaniu tych prostych obliczeń:

  • zmienia sposób postrzegania swojego systemu, zmienia perspektywę, oznacza to, że zaczynają postrzegać system jako to czym powinien być: dobrym narzędziem do osiągania własnych celów.
  • Uspokajają się, wiedzą czego szukają i wiedzą, że mają podstawy do stworzenia realistycznego planu realizacji swoich celów.
  • Są mniej podatni na prymitywne manipulacje wynikające z chciwości – na które jesteśmy podatni dopóki nie staniemy się dorośli.

Podstawy do zmiany spojrzenia na zyski – jako konieczny efekt działań i straty – jako nieusuwalny efekt systemu. I na koniec tej części lekcji odpowiedzmy bezpośrednio na pytanie… Jaki więc system wybrać? – Ten, który pomoże Ci osiągnąć Twoje cele.

Wyciągnij z tego jeszcze więcej!

Jest to mały fragment zaczerpnięty z jednej z lekcji kompleksowego szkolenia dla traderów “Top Investor“.

  • Dowiesz się co składa się na udany trading w kontekście kluczowych czynników: system, dyscyplina, podejmowanie decyzji.
  • Dowiesz się jak myślą i podejmują decyzje tradingowe Best Traderzy, Market Masterzy, International Champion, World Trade Masters.
  • Poznasz techniki i metody pracy ze swoją psychiką, budowania pewności siebie i profesjonalizmu jako tradera.
  • Kurs pomoże Ci skupić się na najlepszych płacących setupach.
  • Podczas kursu możesz rozwinąć samodyscyplinę i wgląd w siebie, które są niezbędne do długoterminowej zyskowności.
  • Poznasz kilka sprawdzonych ćwiczeń pozwalających na kontrolowanie swoich emocji i poziomu stresu.
  • Jeśli kiedykolwiek pod wpływem emocji lub stresu podjąłeś nie do końca przemyślaną decyzję, to wyobraź sobie, że po tym kursie osiągniesz niezrównany poziom samokontroli w najtrudniejszych sytuacjach tradingowych i życiowych.

[eBook] Forex dla Początkujących: Jak Zacząć na Forex Mądrze

Jesteś początkujący na Forex? Nie wiesz od czego zacząć, a ilość zagadnień wydaje się nie do ogarnięcia. Szukasz zatem prostego i zarazem bardzo konkretnego przewodnika?
Właśnie go znalazłeś.

Scalping na forex to najszybsza forma budowania kapitału: 4 zalety skalpingu

Skalping jako technika gry zyskuje coraz większa popularność. Z dobrego powodu – od strony technicznej jest jedną z najszybszych metod budowy kapitału.

7 książek o tradingu, które każdy trader powinien przeczytać

Lista obowiązkowych książek o tradingu dla każdego tradera. Zawodowcy mówią o problemach, z którymi będziesz musiał się zmierzyć. Zwykle znajdziesz też gotowe rozwiązania, które innym zajęły lata prób i błędów.